Weg met die ingewikkelde BV’s of dure koopsompolissen, leve de bankspaarrekening, waarop sinds kort de bruto ontslagvergoeding gestort mag worden. Maar wat is banksparen eigenlijk en waarom is deze manier om te sparen de laatste tijd zo populair voor hypotheken en (aanvullende) pensioenen en straks ook de uitvaart?
Met de introductie van de ‘gouden handdrukrekening’ lijkt de opmars van het banksparen niet meer te stuiten. ABN Amro en SNS-Reaal kwamen vorige maand met mogelijkheden om een gouden handdruk bruto op een spaarrekening te storten, Rabobank en Delta Lloyd zullen voor de zomer volgen. Sinds 1 januari had het ministerie van financiën dat toegestaan.
SNS, altijd al haantje de voorste als het gaat om banksparen, kreeg sinds de introductie al honderden aanvragen. De bank biedt de klanten twee manieren om met een ontslagvergoeding om te gaan: één die direct maandelijks gaat uitkeren omdat de ontslagen werknemer nu eenmaal geen vast inkomen meer heeft en een tweede die kan groeien en pas later gaat uitkeren als aanvulling op de pensioenvoorziening.
Het lijkt misschien een kleine stap, maar het uitkeren van een ontslagvergoeding of ‘gouden handdruk’ is al lang niet meer alleen voorbehouden aan managers of directieleden, zoals veel mensen wel eens denken. In 2003, toen de economie een klein dipje vertoonde, kregen 170 000 mensen een vertrekregeling. Vorig jaar lag dat aantal naar schatting boven de 200 000 en ook dit jaar zullen vele tienduizenden mensen naar mogelijkheden zoeken hun handdruk van gemiddeld 30 000 euro zo rendabel mogelijk te plaatsen. Bij SNS is de minimum inleg 5000 euro, bij ABN 10 000 euro. De handdrukken zijn dus vaak helemaal niet van goud.
Tot voor kort hadden ontslagen werknemers twee keuzes met hun ontslagvergoeding. Ze konden direct afrekenen met de fiscus en het (gehalveerde) bedrag netto op de eigen bankrekening krijgen, of ze kozen ervoor de handdruk bruto te ontvangen en pas bij de (maandelijkse) uitkering volgens een lager tarief belasting te betalen. Daarvoor moesten ze echter wel langs de notaris en de accountant om een stamrecht BV op te richten. Het blijft daarbij niet bij eenmalige kosten van enkele duizenden euro’s, want voor de BV moeten er elk jaar jaarstukken voor de belastingdienst geproduceerd worden.
Ook konden mensen een stamrechtverzekering kopen, maar de kosten van dit soort polissen kunnen oplopen tot 10 procent van de inleg, mede omdat een overlijdensrisicodekking wordt meeverzekerd. Zo’n koopsomverzekering is een spaarrekening bij een verzekeraar die een vaste rentevergoeding betaalt. Dat is bij banksparen niet het geval, de rente varieert.
Het banksparen kwam na de introductie in januari 2008 slechts aarzelend op gang. De overheid wilde dat banken met het aanbieden van (spaar)hypotheken en pensioenproducten beter zouden kunnen concurreren met verzekeraars. De overheid bepaalt uiteindelijk de fiscale gevolgen van een financieel product en heeft er alle belang bij dat mensen geld op zij kunnen leggen voor later.
Maar aanvankelijk hadden veel tussenpersonen weinig zin om het banksparen bij hun klanten te promoten omdat ze hun lucratieve provisies bij levensverzekeringen en koopsompolissen in rook zagen op gaan. Maar tijdens de kredietcrisis en alle ophef over provisies en woekerpolissen, moesten ze wel bijdraaien.
De kracht van banksparen is dat het een helder product is: je stort geld op een geblokkeerde rekening, ontvangt daar rente op of gaat er mee beleggen en uiteindelijk volgen er later (belaste) uitkeringen. Maar banksparen ook niet gratis, legt financieel specialist Jochem Kessens uit. ,,Als banken 2,5% rente betalen voor het gestorte kapitaal, maken ze daar zonder veel risico 2% procent rendement op. En als ze met het geld mogen beleggen komen er ook weer extra kosten om de hoe kijken die minder transparant zijn dan die van de huidige verzekeringsproducten.”
Kessens heeft de website Banksparen opgericht, waarin hij bankspaarproducten vergelijkt. ABN geeft de hoogste rente voor een gouden handdruk van 2,8%, gevolgd door SNSReaal met 2,7%. Daarnaast biedt SNS nog depositosparen via banksparen tegen 4,3%.
Zowel Kessens als Hendriks Smetsers, hoofd marketing van de SNS-groep, denken dat alle publiciteit over woekerpolissen het banksparen gestimuleerd heeft. Smetsers: ,,Mensen hebben een voorkeur voor producten met zekerheid. Banksparen past daarbij. Ik denk dat al 30 procent van hypotheken en pensioenproducten op basis van banksparen wordt verkocht en dat percentage zal de komende twee jaar volgens onderzoeksbureau IG&H oplopen tot 50 procent. Dat zijn deels nieuwe toepassingen, maar er worden dit jaar natuurlijk ook minder verzekeringen verkocht.”
Over het verschil in kosten tussen banksparen en verzekeringsproducten waagt Smetsers zich niet graag. ,,Het is appels met operen vergelijken, omdat het ook niet dezelfde producten met dezelfde voorwaarden zijn.“
De volgende toepassing van het banksparen die er aan komt is de uitvaart. Veel mensen betalen hun hele leven voor een begrafenis, die uiteindelijk maar vijf of tienduizend euro kost. Met banksparen kunnen mensen flexibeler en tegen lagere kosten het bedrag sparen dat ze willen. De grote banken hebben hiervoor overigens nog geen producten op de markt.
Bron: Algemeen Dagblad Weekend