De bankspaarregeling waarbij je fiscaal gunstig geld kunt wegzetten voor extra pensioen of aflossing van de hypotheek, is nog geen drie maanden oud. Maar de huidige aanbiedingen blinken niet uit in klantvriendelijkheid.
Het leek zo mooi. Fiscaal vriendelijk sparen en beleggen voor je pensioen, zonder dat je daarbij noodzakelijk een verzekering hoeft af te sluiten. Want daarmee onderscheidt de per 1 januari geïntroduceerde bankspaarregeling zich van de vermeende woekerpolissen.
Toch blijkt banksparen niet de eenvoud en lage kosten te brengen, waarop was gehoopt. Alleen wie binnen deze regeling kans ziet de fiscale mogelijkheden optimaal in te zetten, maakt een kans om een aardig kapitaal op te bouwen.
Maar vooral de beleggingsmogelijkheden van banksparen laten veel te wensen over.
Aanbieders kiezen in meerderheid voor een beperkt assortiment van relatief dure, eigen aandelen- en obligatiefondsen. Beleggen in goedkope, breed gesorteerde indexfondsen kan simpelweg niet met de huidige bankspaaraanbiedingen.
De beperkte vrijheid bij de keuze van beleggingen is een serieuze valkuil bij banksparen. Dit verhoogt namelijk de kans dat je door een bank of verzekeraar linea recta in een huisfonds wordt geduwd dat helemaal niet zo'n sterke beleggingsreputatie heeft.
Vraag is uiteraard waarom het gros van de huidige bankspaarproducten zo karig is. Natuurlijk, door alleen eigen, relatief dure beleggingsfondsen aan te bieden, steken aanbieders meer geld in eigen zak.
Maar waarschijnlijk is er meer aan de hand. De wettelijke eisen om bankspaarproducten te mogen aanbieden, zijn met tal van mitsen en maren omgeven. Banken en verzekeraars lijken vooral beducht voor claims met betrekking tot de 'zorgplicht'. Dat wil zeggen: de beleggingsrisico's die klanten al dan niet bewust lopen.
Gevolg is dat de meeste aanbieders kiezen voor de ultra-veilige route. De klant vult een tamelijk onnozel formuliertje in om z'n 'risicoprofiel' te bepalen. Daaruit rollen vier of vijf opties, variërend van 'defensief' tot 'offensief'. Vervolgens wordt de klant rechtstreeks naar een bijpassend beleggingsfonds gesluisd. En zo zijn we geknipt en geschoren.
Is de klant achteraf niet tevreden, dan kan de bank altijd roepen: 'Ja, maar u had toch zelf gekozen voor risicoprofiel X. Het staat op het formulier, hoor.' Met serieuze financiële planning en een optimale selectie van spaar- en beleggingsmogelijkheden heeft dit alles weinig van doen.
Wil het wat worden met banksparen, dan moet Nederland nog eens over de grens kijken. In de Verenigde Staten bijvoorbeeld, zijn individuele regelingen om fiscaal gunstig geld weg te zetten voor je pensioen veel verder ontwikkeld.
Amerikanen kunnen bij vrijwel elke bank, verzekeraar of fondsbeheerder een Individual Retirement Account openen. Dit lijkt op banksparen, maar is administratief en fiscaal veel eenvoudiger opgezet. Gevolg is dat Amerikanen voor hun pensioen ook volop in goedkope indexfonden kunnen beleggen.
Keerzijde van het Amerikaanse systeem is dat de beleggingsverantwoordelijkheid veel sterker bij het individu ligt. Dit botst met het Nederlandse pensioendenken, dat doordrenkt is van de vrees dat onbesuisde burgers wild gokkend op de beurs hun financiële toekomst verknallen.
De Nederlandse regelzucht zorgt er wel voor dat de overheid keer op keer inefficiëntie en hoge kosten in de financiële sector subsidieert. Ook nu weer bij het banksparen. Met een beetje minder betutteling zou de zelfstandige pensioenspaarder een stuk beter af zijn.
bron: z24.nl